Excerpt
डॉलरच्या तुलनेत रुपयाची घसरण सुरू असताना वित्त आयोगाचे अध्यक्ष अरविंद पनगढिया यांनी RBI ला महत्त्वाचा सल्ला दिला आहे. “100 हा फक्त एक आकडा आहे, रुपयाला कृत्रिमरीत्या रोखण्याची गरज नाही,” असे वक्तव्य त्यांनी केल्याने आर्थिक वर्तुळात मोठी चर्चा रंगली आहे.
Rupee Fall : रुपया 100 पार जाणार? RBI ला पनगढिया यांचा स्पष्ट संदेश
भारतीय रुपया सतत घसरत असताना वित्त आयोगाचे अध्यक्ष Arvind Panagariya यांनी भारतीय रिझर्व्ह बँकेला (RBI) महत्त्वाचा सल्ला दिला आहे. डॉलरच्या तुलनेत रुपया 100 च्या पातळीपार गेला तरी त्याला जास्त महत्त्व देऊ नये, असे त्यांनी म्हटले आहे.
गेल्या काही दिवसांत रुपयामध्ये मोठी घसरण झाली असून अमेरिकन डॉलरच्या तुलनेत रुपया 96.95 या विक्रमी नीचांकी स्तरावर पोहोचला आहे. त्यामुळे बाजारात रुपया 100 चा टप्पा पार करू शकतो, अशी चर्चा सुरू झाली आहे.
“रुपयाला वाचवण्याचा प्रयत्न निरर्थक ठरू शकतो”
पनगढिया यांनी सांगितले की, RBI ने रुपयाला कृत्रिम आधार देण्यासाठी सतत हस्तक्षेप केल्यास त्याचे दुष्परिणाम होऊ शकतात.
त्यांच्या मते, दीर्घकाळ बाजारात हस्तक्षेप केल्यास परकीय चलनसाठ्यावर दबाव वाढतो. तसेच डॉलरशी संबंधित महागड्या वित्तीय साधनांमुळे अर्थव्यवस्थेवर अतिरिक्त भार पडू शकतो.
“100 हा फक्त एक आकडा आहे. रुपयाला त्याच्या बाजारमूल्यानुसार हालचाल करू द्यावी,” असे त्यांनी स्पष्टपणे सांगितले.
2013 सारखी परिस्थिती नाही
पनगढिया यांनी 2013 च्या आर्थिक परिस्थितीशी सध्याची तुलना करताना महत्त्वाचा फरक अधोरेखित केला.
त्यांनी म्हटले की, 2013 मध्ये महागाई दर दोन अंकी होता. मात्र सध्या भारतातील महागाई नियंत्रणात आहे. त्यामुळे रुपयाच्या अवमूल्यनामुळे काही प्रमाणात महागाई वाढली तरी अर्थव्यवस्था ती झेलू शकते.
यामुळे RBI ने घाबरून मोठ्या प्रमाणात हस्तक्षेप करण्याची गरज नसल्याचे त्यांनी सूचित केले.
रुपया का घसरतोय?
आर्थिक तज्ज्ञांच्या मते, अमेरिकन डॉलर मजबूत होणे, जागतिक अनिश्चितता, कच्च्या तेलाच्या किंमती आणि परदेशी गुंतवणुकीतील बदल यामुळे रुपयावर दबाव निर्माण झाला आहे.
अमेरिकेतील व्याजदर धोरण आणि जागतिक बाजारातील अस्थिरतेमुळे उदयोन्मुख अर्थव्यवस्थांच्या चलनांवर परिणाम होत आहे. भारताचाही त्यात समावेश आहे.
RBI काय करू शकते?
Reserve Bank of India सामान्यतः डॉलर विकून रुपयाला आधार देण्याचा प्रयत्न करते. मात्र सततचा हस्तक्षेप दीर्घकालीन दृष्टीने खर्चिक ठरू शकतो.
तज्ज्ञांच्या मते, रुपयातील नियंत्रित घसरण निर्यातीसाठी फायदेशीरही ठरू शकते, कारण भारतीय वस्तू जागतिक बाजारात स्वस्त होतात.
सामान्य नागरिकांवर काय परिणाम?
रुपया घसरल्यास आयात महाग होते. विशेषतः पेट्रोल-डिझेल, इलेक्ट्रॉनिक्स आणि परदेशातून येणाऱ्या वस्तूंच्या किंमती वाढू शकतात.
त्याचवेळी परदेशात शिक्षण घेणारे विद्यार्थी, विदेश प्रवास करणारे नागरिक आणि आयातदार यांच्यावर अतिरिक्त आर्थिक भार पडू शकतो.
मात्र IT आणि निर्यात क्षेत्रातील कंपन्यांना याचा काही प्रमाणात फायदा होण्याची शक्यता असते.
Internal Links
- भारतीय अर्थव्यवस्थेवरील ताज्या बातम्या
- डॉलर विरुद्ध रुपया अपडेट्स
- RBI संबंधित महत्त्वाच्या घडामोडी
